Autisme
"Zie mijn autisme niet alleen als een beperking, maar ook als een unieke manier om de wereld te ervaren."
Wat is autisme
Autisme is een levenslange neurobiologische ontwikkelingsvariant. Dit betekent dat de hersenen informatie op een andere manier verwerken. Daardoor kunnen mensen met autisme de wereld op een unieke manier ervaren.
Autisme brengt zowel sterke kanten als uitdagingen met zich me. Hoe autisme zich uit, verschilt van persoon tot persoon. Daarom zijn geen twee mensen met autisme hetzelfde!
Niveaus
In het verleden werden verschillende diagnoses gebruikt, zoals klassiek autisme, het syndroom van Asperger en PDD-NOS. Tegenwoordig vallen deze onder de verzamelnaam autismespectrumstoornis (ASS).
De hoeveelheid ondersteuning die iemand nodig heeft, verschilt per persoon. Daarom wordt binnen het autismespectrum gewerkt met drie ondersteuningsniveaus:
Niveau 1: ondersteuning nodig.
Niveau 2: meer ondersteuning nodig bij dagelijkse situaties.
Niveau 3: intensieve ondersteuning nodig op meerdere gebieden van het leven.
Naast autisme kunnen er ook andere kenmerken of aandoeningen aanwezig zijn. Zo kan iemand bijvoorbeeld een verstandelijke beperking hebben, moeite hebben met taal en communicatie, of een medische of genetische aandoening hebben. Ook andere ontwikkelings- of psychische stoornissen kunnen naast autisme voorkomen.
Omdat autisme een spectrum is, bestaat er geen standaardbeeld van iemand met autisme. Iedereen heeft zijn eigen sterke kanten, uitdagingen en ondersteuningsbehoeften.
Diversiteit van autisme
Iemand kan gedrag vertonen dat niet helemaal bij zijn of haar leeftijd past.
Dat is helemaal niet erg.
Dit kan bijvoorbeeld komen doordat iemand zich op bepaalde gebieden anders ontwikkelt
of moeite heeft met het beheersen van emoties en impulsen.
Ook mensen die op andere gebieden goed functioneren,
kunnen behoefte hebben aan bijvoorbeeld stimmen
(het maken van herhalende bewegingen of geluiden om prikkels of emoties te verwerken en te reguleren).
In onze maatschappij wordt stimmen niet altijd geaccepteerd.
Bij jonge kinderen wordt het vaak nog als schattig gezien, maar naarmate iemand ouder wordt, kijkt men er soms anders naar.
Het zou mooi zijn als we toewerken naar een samenleving waarin dit gewoon mag. Want wie bepaalt eigenlijk wat normaal is?
Jij mag aangeven wat jij nodig hebt. Als stimmen jou helpt, dan zou dat oké moeten zijn.
Als jij een koptelefoon nodig hebt op een feestje om prikkels te verminderen, dan zou dat ook oké moeten zijn.
We zijn vaak erg bezig met wat anderen van ons vinden. Maar wat vind jij zelf belangrijk? Het is jouw leven.
Natuurlijk is dit veel makkelijker gezegd dan gedaan. Het kan lastig zijn om te doen wat goed voelt voor jou.
Als je weet dat anderen er misschien een mening over hebben.
Toch is het belangrijk om ruimte te geven aan wat jij nodig hebt, ook als niet iedereen dat begrijpt.
Daarbij kan het helpen om contact te hebben met lotgenoten. Zij herkennen vaak waar je tegenaan loopt en kunnen steun, begrip en herkenning bieden.
Soms maakt het al een groot verschil om te weten dat je niet de enige bent.
Ervaring en ouder worden
Naarmate je ouder wordt, ga je vaak anders in het leven staan. Je leert beter omgaan met bepaalde situaties en ontwikkel je soms manieren die je helpen om met uitdagingen om te gaan. Dat kost tijd, en dat is helemaal oké. Toch kan dat proces soms ook frustrerend zijn.
Als je zelf autisme hebt, of dicht bij iemand met autisme staat, leer je steeds beter wat iemands sterke kanten zijn en waar iemand meer moeite mee heeft. Beide maken deel uit van autisme. Niemand is overal goed in.
Ouder worden kan soms lastig zijn. Er worden steeds andere dingen van je verwacht, en die verwachtingen kunnen best ingewikkeld zijn. Zo wordt er vaak verwacht dat je respectvol communiceert, iemand aankijkt tijdens een gesprek of goed kunt afstemmen op de ander. Voor veel mensen met autisme zijn dit vaardigheden die extra energie kosten.
Daardoor kan zelfs een leuke afspraak met een vriend of vriendin veel van je vragen. Waar sommige mensen juist energie krijgen van sociaal contact, kan het voor iemand met autisme betekenen dat er daarna tijd nodig is om weer op te laden. Soms is dat een paar uur, soms een dag en soms zelfs langer.
Met de jaren leren veel mensen beter herkennen wat zij nodig hebben en waar hun grenzen liggen. Dat betekent niet dat alles makkelijker wordt, maar wel dat er vaak meer inzicht ontstaat in wat helpt en wat niet.
omgaan met autisme
Een diagnose op latere leeftijd kan veel duidelijkheid geven, maar ook vragen oproepen. Het kost vaak tijd om alle nieuwe inzichten te verwerken en te ontdekken wat autisme voor iemand persoonlijk betekent.
Autisme paspoort en Autipas
De Autipas en het Autismepaspoort kunnen helpen om anderen meer inzicht te geven in wat iemand nodig heeft. Ze kunnen handig zijn in situaties waarin uitleg geven lastig is of extra energie kost.